ସାରସ୍ବତ ଅନୁଭୂତି ବାଣ୍ଟିଲେ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ସିନେମା ସଂପର୍କିତ ଆଲୋଚନାରେ ଯୋଗଦେଲେ ଅତୁଲ ତିୱାରୀ ଏବଂ ନନ୍ଦିତା ଦାସ
ଓଡ଼ିଆ ବାର୍ତ୍ତା/ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ରଜତ ବଂଶଲ): କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ସାହିତ୍ୟୋତ୍ସବର ତୃତୀୟ ଦିନରେ ୨୨ଟି ଅଧିବେଶନରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ସହିତ ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକ କଥାଚିତ୍ରର ସାର୍ବଜନୀନତା ଏବଂ ମାନବୀୟ ଅନୁଭବର ସହଭାଗୀତା, ଗଣମାଧ୍ୟମ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତିର ପ୍ରସାରର ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ କି, ବିଶ୍ୱ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ଓମଚେରି ଏନ. ପିଲ୍ଲାଇ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର, ଆଧୁନିକ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ଏଥି ସହିତ ଏକାଧିକ ଅଧିବେଶନରେ ଯୁବ ସାହିତ୍, ବହୁଭାଷୀ କବିତା ଏବଂ ଗଳ୍ପ ପାଠ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ଲେଖକ ଉପମନ୍ୟୁ ଚାଟାର୍ଜୀ “କିଛି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ଜିନିଷ” ବିଷୟରେ ସମ୍ବତ୍ସର ବକ୍ତୃତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ସାହିତ୍ୟ ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂପର୍କିତ ଆଲୋଚନାରେ ଯୋଗଦେଇ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଓ ସଂପାଦକ ଗୌରହରି ଦାସ।
ଗତକାଲି ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଲେଖକମାନେ ପାଠକଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଅନୁଭୂତିର କଥା ବାଣ୍ଟିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପୁରସ୍କୃତ ଲେଖକମାନଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରୁ ଜଣାପଡିଥିଲା ଯେ ସାଧାରଣତଃ ସାମାଜିକ ଭେଦଭାବ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଲେଖକ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା। ହିନ୍ଦୀ କବିତା ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ପୁରସ୍କୃତ ଗଗନ ଗିଲ କହିଥିଲେ ଯେ ଜଣେ କବି ପାଇଁ କବିତା ଲେଖିବା କିମ୍ବା କବି ହୋଇ ରହିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ଯଦିଓ ଜଣେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କବିତା ଲେଖୁଛି, ତଥାପି କବି ହେବା ପାଇଁ ଜୀବନସାରା ସମୟ ଲାଗିଯାଏ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଚାରିପାଖରେ ଘଟୁଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ଏବଂ ବିସ୍ମୟକର ଅସହାୟତା ମଧ୍ୟରେ, ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବା ପ୍ରାୟତଃ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ। ଓଡିଆ ଭାଷା ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରଫେସର ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ ନିଜ ସାରସ୍ବତ ଅନୁଭୂତି ବଖାଣିଥିଲେ।
ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଲେଖକ ଅତୁଲ ତିୱାରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସିନେମା ସଂପର୍କିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ନନ୍ଦିତା ଦାସ, ମୁଗ୍ଧା ସିହ୍ନା, ମୁର୍ତଜା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ ଏବଂ ରେନ୍ତଲା ଜୟଦେବ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ନନ୍ଦିତା ଦାସ ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଣ୍ଟୋ ଆଧାରରେ କହିଥିଲେ ଯେ କେତେକ ଐତିହାସିକ ଚରିତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବହୁତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥା ହୋଇପାରିବା। ମହାଶ୍ୱେତା ଦେବୀଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ନନ୍ଦିତା ଦାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଧାରାର ସିନେମା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେଠାରେ ବୌଦ୍ଧିକ କିମ୍ବା ସାହିତ୍ୟିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବା କଷ୍ଟକର। ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ସିନେମା ଏହିପରି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଅନୁବାଦ ଅଭାବରୁ, ଏପରି ସାହିତ୍ୟିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କମ୍ ନିର୍ମିତ ହୁଏ। ସେ ସବୁବେଳେ ଏକ ଭଲ କାହାଣୀ ଖୋଜୁଥାନ୍ତି। ୨୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲେଖିଥିବା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାହାଣୀ ଉପରେ ଏକ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ଏକ ଦମ୍ପତିଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ ତାହା ଆଧାରିତ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ସମ୍ପର୍କରେ ଜୟଦେବ କହିଥିଲେ ଯେ କେରଳର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଅର୍ଥାତ୍ ସବୁବେଳେ ମାଲୟାଲମ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଆସିଛି। ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ଉପରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରି ତାହାର କ୍ଷତିପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ମୁଗ୍ଧା ସିହ୍ନା କହିଥିଲେ ଯେ ଉତ୍ତର ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ସୁବିଧା କେବଳ ମୁମ୍ବାଇରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହେବା ଆଞ୍ଚଳିକ ସିନେମା ନିର୍ମାଣକୁ ମହଙ୍ଗା କରିଦେଇଥାଏ। ସେ ଅନୁବାଦର ଅଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ। ମୁର୍ତାଜା ଅଲି ଖାନ ସାହିତ୍ୟରୁ ସିନେମା କରିବାର କିଛି ଭଲ ଏବଂ ମନ୍ଦ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ଭଲ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିନ୍ତୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଏକପାଖିଆ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯୋଗୁଁ ଏହା ବିଫଳ ହୁଏ। ଅତୁଲ ତିୱାରୀ ସଭାପତିତ୍ୱ ଭାଷଣରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସିନେମା ଅନେକ କଳାର ଏକ ସମାହାର। ସିନେମା ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ସାହିତ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ। ସେହିପରି ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସିନେମା ଆବଶ୍ୟକ। ଗୋଟିଏ ଭଲ ଫିଲ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଏକ ଭଲ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ।
