ଓଡ଼ିଆ ବାର୍ତ୍ତା/ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଛାଡପତ୍ର ସହ ଜଡିତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବେଞ୍ଚ ବା ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କର ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସୁଯୋଗ ନାହିଁ, ତେବେ ଦମ୍ପତ୍ତି ୬ ମାସର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅପେକ୍ଷା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ। ସମ୍ବିଧାନ ବେଞ୍ଚ କହିଛି ଯେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଧାରା ୧୪୨ ଅନୁଯାୟୀ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରି ବିବାହରେ ଆପୋଷ ସମାଧାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଛାଡପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ।
ବିବାହ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହମତି ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରଥମେ ପରିବାର କୋର୍ଟ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ୬ ମାସ ସମୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତି ଅନୁଯାୟୀ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ଧାର୍ଯ୍ୟ ୬ ମାସର ଅପେକ୍ଷା କରିବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ଜଷ୍ଟିସ ସଞ୍ଜୀବ ଖାନ୍ନା ରାୟ ଶୁଣାଇବା ବେଳେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବିବାହ ଜାରି ରଖିବା ଅସମ୍ଭବ ସେତେବେଳେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇପାରିବେ। ପାରସ୍ପରିକ ସହମତି ଛାଡପତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆବଶ୍ୟକ ୬ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କରିବାର ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ତେବେ ଛାଡପତ୍ର ମାମଲା ସିଧାସଳଖ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି। ନିମ୍ନ ଅଦାଲତର କୌଣସି ଆଦେଶ ଯୋଗୁଁ ଯଦି କୌଣସି ଅସୁବିଧା ଥାଏ, ତେବେ ସମଗ୍ର ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବା ପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏକ ପିଟିସନ ଦାଖଲ ହୋଇପାରିବ। ଯଦି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ମାମଲା ବଢ଼ାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଛାଡପତ୍ରର ଆଦେଶ ଦେବା ଠିକ୍, ତେବେ କେବଳ ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇହେବ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୯, ୨୦୨୨ରେ ଏକ ପାଞ୍ଚ ଜଣିଆ ସମ୍ବିଧାନ ବେଞ୍ଚ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ସମ୍ବିଧାନ ବେଞ୍ଚକୁ ସୂଚିତ କରାଯାଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଆଇନର ଧାରା ୧୩ ବି ଅନୁଯାୟୀ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତି ଅନୁଯାୟୀ ଛାଡପତ୍ର ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅପେକ୍ଷା ସମୟ ଛାଡ କରାଯାଇପାରିବ କି? ଯାହା ଉପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ବିଧାନ ବେଞ୍ଚ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଇଛି। ସାତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଖଣ୍ଡପୀଠ ବେଞ୍ଚ ଏହିପରି ଆବେଦନକୁ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମ୍ବିଧାନ ବେଞ୍ଚକୁ ପଠାଇଥିଲେ।