ଶିକ୍ଷା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବିକା, ଗ୍ରାମୀଣ ଭିତିଭୂମି ଏବଂ ତୃଣମୂଳ କ୍ରୀଡା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ବିକାଶ ମଧ୍ୟମରେ, ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମ ଆଦିବାସୀବହୁଳ ଜଳାହାଣ୍ଡିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଗତିର ଏକ ଆଲୋକବର୍ତିକା ଭାବରେ ଉଭା ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି
ଓଡ଼ିଆ ବାର୍ତ୍ତା/ ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବିଶ୍ଵ ଆଦିବାସୀ ଦିବସରେ, ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦକ ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମ, କଳାହାଣ୍ଡିର ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ପରିବର୍ତନ ପାଳନ କରିଛି, ଯାହା ଏକଦା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଏବଂ ଅଭାବର ସମାର୍ଥକ ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଆଦିବାସୀ ନେତୃତ୍ଵାଧୀନ ବିକାଶ ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ମଡେଲ ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ମୋଟ ଜିଲ୍ଲା ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ଜିଡିଡିପି) ରେ କଳାହାଣ୍ଡିର ଅବଦାନ ୧% ରୁ କମ୍ ଥିଲା ଏବଂ ହାରାହାରି ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ ପ୍ରାୟତଃ ଟ.୧୯,୦୦୦ ଛୁଇଁଥୁଲା । ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ରେ ଆଲୁମିନା ରିଫାଇନାରୀ ମାଧ୍ଯମରେ ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ପ୍ରଥମ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇ, କଳାହାଣ୍ଡି ଏକ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ନୀତି ଆୟୋଗର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ସାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିସାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧ମ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ ୨ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ୨୦୦୩ ରୁ ୨୦୧୫ ମଧ୍ୟରେ, ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଜିଲ୍ଲା ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ ୧୬% ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ରାଜ୍ୟ ହାରାହାରିଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ଅଧୁକ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ନୀତି ଆୟୋଗକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକରେ, ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁ ସାସ୍ଥ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିସାର, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କୃଷି ସମେତ ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶ ସୂଚକ ମଧ୍ୟରୁ ପାଂଚଟିରେ କଳାହାଣ୍ଡିକୁ ୧୦୦% ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଥିଲା । ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମର ସିଇଓ ରାଜୀବ କୁମାର କହିଛନ୍ତି, “ବିଶ୍ଵ ଆଦିବାସୀ ଦିବସରେ, ଆମେ କଳାହାଣ୍ଡିର ପରିବର୍ତନ କାହାଣୀ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁ, ଏକ ଅଂଚଳ ଯାହା ଏକଦା ଏହାର ଘୋର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହାକି ବର୍ତମାନ ଏହାର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସ୍ଥିରତା ମାଧ୍ୟମରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମରେ, ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟଠାରୁ ଅଧିକ ଏହା ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ମାଣ କରିବା ବିଷୟରେ, ବିଶେଷକରି ଆମେ ଯେଉଁ ଗ୍ରାମୀଣ ଅଂଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ ସେଠାରେ । ଆମର ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରୟାସ ଆଦିବାସୀ ପରିଚୟ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁର, ପ୍ରୟୀ ବିକାଶରେ ବିଶ୍ଵାସ ଉପରେ ମୂଳ ।”
ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧମରେ କଳାହାଶିର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିଆସୁଛି, ଯଥା:
ଶିକ୍ଷା: କଳାହାଣ୍ଡିର ପ୍ରଥମ ଇଂରାଜୀ-ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ବେଦାନ୍ତ ଇରନ୍ୟାସନାଲ ସ୍କୁଲ, ବର୍ତମାନ ୧୩୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୮୩% ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି । ସ୍ମାର୍ଟ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ, ଶୈକ୍ଷିକ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ମିନି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଜ୍ଞାନଶ୍ରୀ ସ୍କଲାରସିପ୍ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ, ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧୟନରେ ଉତ୍କର୍ଷ ହାସଲ କରୁଛନ୍ତି । ନିଟ ଏବଂ ଜେଇଇ ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଔଷଧ ଏବଂ ଗବେଷଣାରେ କ୍ୟାରିଅର ଗଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି ।
ସାସ୍ଥ୍ୟସେବା: ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ରେ ଥିବା ବେଦାନ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲ ବାର୍ଷିକ ୬୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା ଯୋଗାଇଥାଏ, ଦୂରବର୍ତୀ ଆଦିବାସୀ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ଅତିରିକ୍ତ ୨୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ମୋବାଇଲ୍ ସାସ୍ଥ୍ୟ ୟୁନିଟ୍ ପହଂଚାଉଛି । ସାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଆଧୁନିକ ଔଷଧ ପ୍ରତି ବିଶ୍ବାସ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ପୁଷ୍ଟିସାର ଏବଂ ମାତୃତ୍ଵ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଉନ୍ନତ କରୁଛି । ୨୦୨୪ ରେ, ୧୨୦ ଟି ଗ୍ରାମରେ ବେଦାନ୍ତର ସାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପଦକ୍ଷେପରୁ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି।
କ୍ରୀଡା: ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନିୟମର ତୃଣମୂଳ ତୀରନ୍ଦାଜୀ ତାଲିମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୩୦୦ ରୁ ଅଧୁକ ଆଦିବାସୀ ପିଲାଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଇଛି, ସହିତ ଜାତୀୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ, ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିକର ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ପାଇଛି । ୨୦୨୪ ରେ, ଏହି ଯୁବ ଖେଳାଳିମାନେ ୪୦ ପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ଅଲିମ୍ପିଆନ୍ ରାଜୁର ବାନାର୍ଜୀ ବର୍ତମାନ ଏହି ପ୍ରୟାସକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛନ୍ତି ।
କଳା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି: ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଆଦିକଳା ମାଧ୍ୟମରେ, ବେଦାନ୍ତ ବନ୍ଧପାରି ଏବଂ କାକେରି ଭଳି ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ସୌରା ଏବଂ ଧୋକ୍ରା କଳା ଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପୂନର୍ଜୀବିତ କରିଛି, ଯାହା କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଗର୍ବ ଏବଂ ଲାଭଦାୟକତାକୁ ପୁନଃ ଆବିଷ୍କାର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିଛି । କାରିଗରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୨.୦କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ତଥା ଓରମାସ ଏବଂ ଟ୍ରାଇଫେଡ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଆଦିବାସୀ କଳାକୁ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହାସଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି ।
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ: ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ସସ୍ ମାଧ୍ୟମରେ, ପ୍ରାୟ ୪,୯୦୦ ମହିଳା ୪୭୧ ସୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶର କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ୟୋଗୀ, ଚାଷୀ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ନେତା ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଛି । ଏହି ମହିଳାମାନେ ୧୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଆୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି । କ୍ଷମତା-ନିର୍ମାଣ ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକ ୬୦୦ ରୁ ଅଧିକ ମହିଳାକୁ ଆର୍ଥିକ ସାକ୍ଷରତା ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶରେ ଚାଲିମ ଦେଇଛି ।
ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଜୀବିକା; ବେଦାନ୍ତର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ନାବାର୍ଡ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ, ଆଦିବାସୀ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ୱେଣ୍ଟିଂ, ଟେଲରିଂ, ଆତିଥ୍ୟ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ସେବା ଭଳି ବୃତିରେ ତାଲିମ ଦେଇଛି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଯୁକ୍ତି ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଏବଂ ପ୍ରଚାସ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି । କୃଷି ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ ହୋଇଛି, ଚାଷୀମାନେ ସୌର ଜଳସେଚନ ଏବଂ ଡ୍ରିପ୍ ସିଷ୍ଟମ ପୂରା ସମତ କବଳୀ ଏବଂ” ଷ୍ଟ୍ରବେରୀ ଭଳି ଉଚ୍ଚ-ମୂଲ୍ୟର ଫସଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସମନ୍ବିତ ପଦ୍ଧତି ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଆୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି ।
କଳାହାଣ୍ଡିର ପରିବର୍ତନ ଏକ ପୃଥକ ସଫଳତା ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା- ସ୍ତରୀୟ ପରିବର୍ତନ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବିକାଶ ସହଜୀବୀ ହୋଇଛି, ଶିଳ୍ପ ଆଦିବାସୀ ପରିଚୟ ସହିତ ସହାବସ୍ଥାନ କରିଛି । ଆମେ ବିଶ୍ଵ ଆଦିବାସୀ ଦିବସ ପାଳନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, କଳାହାଣ୍ଡି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଦିବାସୀ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଏକ ଆଲୋକବର୍ଟିକା ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛି ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଖୋଜୁଛି ।