ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଚିରନ୍ତନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା, ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଓ ଜୀବନଦର୍ଶନର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳନ ହେଉଛି ଦୀପାବଳି। ଆଲୋକର ଏହି ମହାନ ପର୍ବ କେବଳ ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ଓ ଉତ୍ସବ ପାଳନରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ,ଏହା ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଆଲୋକର, ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ସତ୍ୟର, ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟ ଉପରେ ନ୍ୟାୟର ବିଜୟର ଏକ ମହାନ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ। ମଣିଷ ଜୀବନରୁ ଅଜ୍ଞାନ, ଅହଂକାର, ହିଂସା, ଈର୍ଷା ଓ ନକାରାତ୍ମକତାକୁ ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନ, ବିବେକ, ପ୍ରେମ ଓ ମାନବିକତାର ଆଲୋକରେ ଜୀବନକୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ପର୍ବର ମୂଳ ଆଭିମୁଖ୍ୟ। ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଚଉଦ ବର୍ଷର ବନବାସ ଓ ରାବଣ ବଧ ପରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ମାତା ସୀତା ଓ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଆଗମନକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ପାଇଁ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଦୀପମାଳାରେ ନଗରୀକୁ ସଜାଇଥିଲେ। ସେହି ଆନନ୍ଦୋତ୍ସବର ସ୍ମୃତି ଆଜି ଦୀପାବଳି ରୂପେ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି। ଏହାସହିତ ମା’ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆରାଧନା ଓ ଧନ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ତଥା ସମୃଦ୍ଧିର କାମନା ମଧ୍ୟ ଏହି ପର୍ବର ଅନ୍ୟତମ ବିଶେଷତ୍ୱ। ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଦୀପର ସ୍ଥାନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ମହିମାମଣ୍ଡିତ। ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୀପ ନିଜେ ଜଳି ଅନ୍ୟକୁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଯେଉଁ ମହାନ ଆଦର୍ଶ ଶିଖାଏ, ତାହା ମାନବ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷା। ଦୀପର ଆଲୋକ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ, ସେବା, ସମର୍ପଣ ଓ ପରୋପକାରର ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ଉପନିଷଦର ମହାନ ଆହ୍ୱାନ ‘ତମସୋ ମା ଜ୍ୟୋତିର୍ଗମୟ’ ଅର୍ଥାତ୍ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଆମକୁ ନେଇଚାଲ, ଦୀପାବଳିର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଥାଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ସମାଜରେ ଦୀପାବଳିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ। ଆଜି ମଣିଷ ବାହ୍ୟ ଆଲୋକ ଓ ଭୌତିକ ସମୃଦ୍ଧି ପଛରେ ଧାବମାନ ହେଉଥିବାବେଳେ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି, ନୈତିକତା ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଧିକ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି। ସାମାଜିକ ବିଭେଦ, ଅସହିଷ୍ଣୁତା, ହିଂସା ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପରତାର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ, ଭାଇଚାରା, ସହାନୁଭୂତି ଓ ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବନାର ଦୀପ ଜାଳିବା ଆଜିର ସମୟର ଆହ୍ୱାନ। ଦୀପାବଳିର ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ ସେତେବେଳେ ସାର୍ଥକ ହେବ, ଯେତେବେଳେ ଆମ ଖୁସିରେ ସମାଜର ଶେଷ ଧାଡ଼ିରେ ଥିବା ମଣିଷଟି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇପାରିବ। ଅସହାୟ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟାଇବା, ଭୋକିଲାଙ୍କୁ ଆହାର ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ଦୁଃଖୀ ମଣିଷର ଦୁଃଖରେ ସହଭାଗୀ ହେବା ହିଁ ଦୀପାବଳିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର। ଏହାସହିତ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହି ଶବ୍ଦ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଉପାୟରେ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ପରିଶେଷରେ କୁହାଯାଇପାରେ, ଦୀପାବଳି କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଜୀବନଦର୍ଶନ, ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଏବଂ ଏକ ସାମାଜିକ ଅଙ୍ଗୀକାର। ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିବେକର ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା, ସମାଜରେ ପ୍ରେମ ଓ ସଦ୍ଭାବନାର ଆଲୋକ ବିଞ୍ଚିବା ଏବଂ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମୃଦ୍ଧ, ସମତାମୂଳକ ଓ ମାନବିକ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହେବା। ଅନ୍ଧକାରର ଅବସାନ ହେଉ, ଆଲୋକର ଆବିର୍ଭାବ ହେଉ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ ଜଳୁ ମାନବିକତାର ଦୀପ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନରେ ଭରିଯାଉ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଲୋକ।
ବିଶ୍ବବିଜୟୀ ଦାଶ
ଅଧ୍ୟାପକ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗ, ବାଲୁଗାଁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା
ଫୋନ ନଂ: ୬୩୭୦୨୦୮୪୨୮
