ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ କୌଣସି ବି ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ପୂଜା ନଡ଼ିଆ ବିନା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ। ଏହାକୁ ‘ଶ୍ରୀଫଳ’ (ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନକାରୀ ଫଳ) କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ଅଛି। ଏହା ଦୁନିଆର ଏକମାତ୍ର ଏପରି ଫଳ ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ଅପମିଶ୍ରଣ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାର କଣିକା-କଣିକାର ଉପଯୋଗିତା କାରଣରୁ ଏହାକୁ ପୃଥିବୀର “କଳ୍ପବୃକ୍ଷ” ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଙ୍କିମାରେ ଯେ, ଏହି ପବିତ୍ର ଫଳର ଉତ୍ପତ୍ତି କିପରି ହୋଇଥିଲା? ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ରାଜର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କରିଥିଲେ। କଥା ସେହି ସମୟର ଯେତେବେଳେ ମହର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘୋର ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ବନକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ତଥା ସତ୍ୟବାଦୀ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପିତା, ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ସତ୍ୟବ୍ରତ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁବ୍ ସେବା କରିଥିଲେ। ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ବରଦାନ ମାଗିବାକୁ କହିଲେ। ରାଜା ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହିଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା – ସଶରୀର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାର! ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନିଜ ତପୋବଳରେ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମାର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେମିତି ହିଁ ସତ୍ୟବ୍ରତ ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ମାନବଙ୍କୁ ସଶରୀର ଆସୁଥିବାର ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ତଳକୁ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଲେ। ତଳକୁ ଖସୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ବିଳାପ ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଆସିଲା।
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏହି କୃତ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂଆ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ହିଁ ରଚନା କରିଦେଲେ! ଏହି ନୂଆ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପବନରେ ଟିକାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ବିଶାଳ ଖମ୍ବ (ଗଣ୍ଡି) ର ନିର୍ମାଣ କଲେ। ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ, ସମୟ ସହିତ ସେହି ବିଶାଳ ଖମ୍ବ ନଡ଼ିଆ ଗଛରେ ପରିଣତ ହେଲା ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ରାଜା ସତ୍ୟବ୍ରତ ନଡ଼ିଆ ଫଳ ପାଲଟିଗଲେ। ଏହି ରାଜା ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କୁ ଆମେ “ତ୍ରିଶଙ୍କୁ” ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ, ଯିଏ ନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପୃଥିବୀର ହୋଇପାରିଲେ ନା ସ୍ୱର୍ଗର।





